Merhaba Sayın Citaka,
Öncelikle çok güzel bir soru ile karşılaştığım için memnun oldum açıkçası.
Sorunuz tam olmamakla birlikte aslında SANAL E-TİCARETİN hem ülkemizde hemde dünyada yaşadığı bir sıkıntıyı gündeme getirme açısından da önem taşıyor. Web üzerinden yapılan fiziki satışlarda bile vergi mevzuatı açısından sorunlar bulunmakta iken sanal e-ticrette vergilendirme sorunu had safhadadır. Dijital ürünlerin satışı tamamen e-ticarete özgüdür,Yazılım, müzik, video ve hatta gazete, dergi ve kitaplar dijital ortamda satılabilmektedirler.Vergisel açıdan dijital ürünlerin niteliği belirsizdir.Bunlar mal teslimi midir?Yoksa, hizmet sunumu mudur?... Mevcut vergi yasalarımızın e-ticaretin gereksinimleri doğrultusunda gözden geçirilmesi gerekmektedir.E-ticarete uygulanmak üzere, klasik yöntemlere göre hazırlanmış olan mevzuatın yeniden uyarlanması geekmektedir.E-ticaretin vergilendirilmesi için ayrı bir yasa hazırlığı yoktur. Vergilendirme konularında tebliğ, genelge, vs. yayımlanmamıştır. Vergiyi doğuran olaylar hala klasik usulde belirlendiğinden vergisel olaylar tam olarak kavranamamaktadır.... Tarafların belirlenmesinde yaşanan güçlükler, Faaliyetin gerçekleştiği yerin tespit edilememesi, Gelirin kaynağı ve uygulanacak vergi oranının belirlenmesi sorunu, Ülkeler arasında web tabanlı gelirlerin nasıl değerlendirileceği, hangi vergilendirme rejimine tabi tutulacağı konusundaki belirsizlikler vergilendirmeyi bir sorun haline getirmektedir.... Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarına göre elektronik ticaret yoluyla gelir elde eden bir satıcının diğer ülkelerde elde ettiği gelirin vergilendirilebilmesi için gereken koşul bu ülkede bir işyerine (permanent establishment) sahip olmasıdır. Web serverin varlığı bu koşulu ne kadar sağlamaktadır?...Vergilemenin doğru yapılabilmesi için elektronik ortamda faaliyette bulunan ve ticaret yapan firmanın belirlenmesi gerekmektedir. Vergi uygulamaları açısından özellik teşkil eden elektronik ticaret sanal ortamda geleneksel yöntemlerden farklı olarak gerçekleştirilen ve konusu dijital olan mal ve hizmet ticaretidir. Elektronik ortamda bir sipariş gerçekleştirildiği zaman işleme taraf olanların tespit edilmesi geleneksel ticarette olduğu gibi kolay olmamaktadır. Çünkü sipariş edilen hizmet veya ürün alıcının bilgisi dışında birçok kanaldan sağlanabilmektedir....Ticari kazancın vergilendirilebilemsinin koşulu satıcının kalıcı bir yerleşim yerine (iş yeri) sahip olmasıdır. E-ticarette web sitelerinin tek başına varlığı bu koşulu sağlamamaktadır. Web siteleri aracılığıyla ticari faaliyette bulunan firmaların mükellefiyet tesisi gerçekleştirilememektedir. Ticari kazanç veya royalty olarak sınıflandırılan elektronik ticaret faaliyetlerinden elde edilen gelirin nitelikleri vergi anlaşmalarında tam olarak tanımlanmamıştır.
Mükellefiyeti halen mevcut olan firmaların da kazançlarının türü önem taşımaktadır. E-ticaret yapan firmaların kazancının ticari kazanç ve royalty ödemeleri ayrımının yapılması gerekmektedir.
Royalty olarak benimsenen ödemeler çifte vergilendirmeye müsait olmaktadır......Elektronik ticaret ortamında yapılan işlemler eşyanın fiziki niteliğini değiştirilebilmektedir. Eski ekonomide disketlere kopyalanmış şekilde satın alınan bilgisayar proğramları elektronik ortamda sayısal bir ürün niteliğine dönüşmekte ve doğrudan elektronik ortam aracılığıyla satın alınabilmektedir. Disket ortamında satılan proğramlarının gümrük vergilerine tabi tutulması, elektronik ortamda ise bu satışın vergisiz gerçekleştirilmesi rekabet eşitsizliğine yol açacaktır... Elektronik ticaret yeni bir kavram olduğu için bu faaliyetlerin vergilemesi açısından henüz belirlenmiş kesin kurallar bulunmamaktadır.Ancak son zamanlarda gelişmiş ülkeler arasında başlayan görüş alış verişi ve uluslararası konferanslarda yapılan yoğun tartışmalar neticesinde elektronik ticaretin vergilenmesinde uygulanacak temel ilkeler konusunda bir görüş birliği oluşmaya başlamıştır. Devletlerin şu an için gösterdiği temel yaklaşım elektronik ticaretin şu an için çok yeni olması ve ne yöne doğru ilerlediğinin kestirilememesi nedeniyle elektronik ticaretin gelişigüzel bir müdahaleyle gelişmesini engelleyecek uygulamalardan kaçınılması şeklindedir....İhracat bir malın veya değerin yürürlükteki ihracat mevzuatı ile gümrük mevzuatına uygun şekilde fiili ihracatının yapılması ve kambiyo mevzuatına göre bedelinin (bedelsiz ihracat hariç) yurda getirilmesi veya müsteşarlık tarafından ihracat olarak kabul edilecek diğer çıkışlar olarak İhracat Yönetmeliği’nde tanımlanmıştır.
En geniş anlamda ihracat, bir ülke sınırları içerisinde serbest dolaşımda bulunan (bu ülkede yetişen, üretilen veya başka ülkelerden ithal edilmiş) malların ve hizmetlerin başka ülkelere satılması/gönderilmesi anlamına gelmektedir.
Dar anlamda ihracat ise, yabancılara ya da Türkiye dışında yerleşik Türklere yapılan mal satışlarını ve bu amaçla malların yurtdışına gönderilmesini ifade etmektedir.
Fiili İhracat: İhraç konusu malın gümrük mevzuatı hükümleri çerçevesinde muayenesinin yapılıp taşıta yüklenmesi, bir yerden veya muhtelif yerlerden bir defada veya kısım kısım gelmekte olan dökme ve diğer eşyada yüklemenin tamamlanması veya gümrük mevzuatınca fiili ihracat olarak kabul edilecek diğer çıkışları ifade etmektedir.
Mevzuatımızda İhracat işlemlerinde tescil ve onay şartı bulunduğundan bu şartların yerine getirilmemesi halinde işlem bir ihracat işlemi sayılmamaktadır. Kısacası gümrük mevzuatımızda bu tür bir işlem için yapılmış olan bir düzenleme bulunmamakta olup ulusal ve uluslararası alanda ise ne yapılması gerektiği konusunda GÜÇLÜK VE ÇEKİNCELERE rağmen çalışmalar devam etmektedir. Takdir edersinizki sözkonusu işlemin Mali alandaki vergilendirme çalışmaları bile henüz oluşmadan gümrük alanında bir ithalat veya ihracat konusu yapılabilmesi mümkün bulunmamaktadır. Akademik anlamda güzel çalışmalar bulunmaktadır bunlardan bir kaçı ile ilgili aşağıdaki linklerden ve ekli dosyadan faydalanabileceğinizi umuyorum. Teknik anlamda e-ticaret olarak yapılmış olan bir yurtdışı satışın ihracat olarak değerlendirilebilmesi için şu anda (gümrüğün denetiminden geçmeden) yapılmış bir düzenleme bulunmamaktadır... Bir kısmını yukarıda zikrettiğim ve bir kısmını da ekli dosyalardan bulabileceğiniz ZORLUKLARDAN ötürü bu konuda galiba bir süre daha bekleyeceğiz... Benim bilgim bundan ibaret umarım az da olsa faydalı olabilmişimdir... Kolaylıklar dilerim...
mrb
Konu hizmet ihracatı sayıldığından sadece fatura kesilmesi yeterli olacaktır. İlgili fatura KDV siz olmalıdır.
Bunla ilgili KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ (Seri No:26) K bendinin Hizmet İhracatı Başlıklı bölümünü gönderiyorum;
K - HİZMET İHRACATI :
Bilindiği üzere, daha önce yayımlanan 17 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (A) bölümünde, hizmet ihracatı istisnasının esasları açıklanmış ve bu arada mümessillik, müşavirlik, mühendislik, gözetmenlik gibi hizmetlerin hizmet ihracına konu olabileceği belirtilmişti.
Ancak, Bakanlığımıza yansıyan olaylardan, söz konusu hizmet ihracatında istisna uygulaması ile ilgili olarak bazı tereddütlerin doğduğu anlaşılmıştır.
Bu nedenle 1 Ocak 1988 tarihinden geçerli olmak üzere uygulamaya aşağıdaki şekilde yön verilmiştir.
Hizmet ihracatında katma değer vergisi istisnası uygulanabilmesi için aşağıdaki dört şartın birlikte gerçekleşmiş olması zorunludur.
1. Hizmet Türkiye'de yurt dışındaki bir müşteri için yapılmış olmalıdır:
Yurt dışındaki müşteriden kasıt, hizmet sunulan kişinin ikametgahı, işyeri, kanuni ve iş merkezinin yurt dışında bulunması veya yurt içinde bulunan bir firmanın, yurt dışında kendi adına müstakil olarak faaliyet gösteren şube, acenta, temsilci ve bürosunun olması gerekmektedir.
2. Fatura veya benzeri nitelikteki belge yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmelidir:
Yapılan hizmet ile ilgili olarak düzenlenecek fatura veya benzeri belgenin, yukarıda özellikleri açıklanan yurt dışındaki bir müşteri adına olması zorunludur.
3. Hizmet bedeli, döviz olarak Türkiye'ye getirilmelidir:
Yurt dışındaki müşteri için yapılan hizmete ait bedelin, Türkiye'ye döviz olarak getirilmesi zorunludur. İstisnadan yararlanacak olanın döviz alım bordrosu veya dövizin Türkiye'ye getirildiğini tevsik eden, kambiyo mevzuatına göre geçerli diğer bir belge ile bunu tevsik etmesi gerekmektedir.
4. Hizmetten yurt dışında yararlanılmalıdır:
İstisnanın uygulanabilmesi için, hizmetten, yurt dışında yararlanılmış olması gerekir. Diğer bir anlatımla, yurt dışındaki müşteri için verilen hizmetin bu müşterilerin, Türkiye'deki faaliyetleri ile ilgisinin olmaması gerekmektedir.
Örnek 1 :
Türkiye'de tam mükellef durumunda olan (X) Mühendislik Ltd. Şti. Ürdün'de bulunan bir firma ile yaptığı anlaşma uyarınca bu firmaya bir tekstil fabrikası projesi çizimini yapmış ve buna ait bedeli T.C. Merkez Bankası aracılığı ile tahsil etmiştir.
Bu proje çiziminde yukarıda belirtilen şartların tümü gerçekleştiğinden, bu hizmet işi, hizmet ihracatı istisnasından yararlanacak ve (X) firması, keseceği faturada katma değer vergisi hesaplamayacaktır.
Örnek 2 :
Türkiye'de komisyonculuk faaliyetinde bulunan (A) şirketi, Batı Almanya'da yerleşik bir firma için, bu firmanın Türkiye'den satın aldığı tekstil ürünlerinin temin edilmesinde aracılık etmiş ve komisyon ücreti almıştır.
Adı geçen firma, bu komisyonculuk faaliyetine ilişkin olarak, hizmeti yurt dışındaki firma için yapmış, fatura bu firma adına düzenlenmiş ve hizmet bedelini Türkiye'ye döviz olarak getirdiğini döviz alım bordrosu ile tevsik etmiştir. Ancak, bu firma hizmet ihracatı istisnasından yararlanamayacaktır.
Çünkü, (A) şirketinin yurt dışındaki firma için yaptığı hizmetten, Türkiye'de yararlanıldığı için, bu hizmet ihracat istisnasından yararlanamayacaktır.
Örnek 3 :
Türkiye'de yerleşik olan ve seyahat acentalığı yapan (B) A.Ş. yurt dışında bulunan bir seyahat acentasının gönderdiği turist grubuna konaklama, tur düzenleme ve yeme-içme hizmeti vermektedir. Bu mükellef, söz konusu hizmeti karşılığında, 15.000.000 lira para almıştır. Türkiye'deki seyahat acentası aldığı bu paranın 13.500.000 liralık kısmını, turist grubunun Türkiye'deki konaklama, yeme-içme gibi masraflarında kullanmıştır. Yaptığı bu masraflardan sonra kendisine 1.500.000 lira kalmıştır.
Bu durumda bu mükellef yabancı seyahat acentasına 1.500.000 liralık hizmette bulunmuştur. Bu hizmetten yabancı seyahat acentası yararlandığından bu tutara katma değer vergisi uygulanmayacak ve hizmet ihracatı kapsamından işlem yapılacaktır.
Ancak, adı geçen mükellefin turist grubuna Türkiye'de verdiği yeme-içme, konaklama gibi hizmetlerden, Türkiye'de yararlanıldığından, bu hizmetler vergiye tabi tutulacaktır. Dolayısıyla turist grubuna verilen yeme-içme konaklama gibi hizmetler için genel esaslara göre hesaplanan katma değer vergisinin ödeneceği tabiidir.
Bu mükellef, yabancı seyahat acentasına verdiği sözkonusu hizmetlere ait keseceği faturada, vergiden müstesna tutulan hizmet bedeli ile vergiye tabi tutulacak hizmet bedelini ayrı ayrı gösterebileceği gibi, bu hizmetler için ayrı ayrı fatura da düzenlenmesi mümkün bulunmaktadır.
Örnek 4:
Yabancı bir firma mallarının pazarlanmasını sağlamak amacıyla Türkiye'de bir büro açmıştır. Bu büro, pazarlama hedeflerini tam olarak tayin edebilmek için satışını yaptığı mallara olan talebin araştırılmasını Türkiye'de yerleşik (A) Danışmanlık firmasına vermiştir.
Bu Danışmanlık firmasının, sözü edilen yabancı firmanın Türkiye'deki bürosuna verdiği hizmet, bu büronun Türkiye'deki faaliyetlerini ilgilendirdiğinden, hizmet, ihracat istisnasından yararlanamayacaktır.
Örnek 5 :
Türkiye'de yerleşik olan ve aracılık (tavassut) faaliyetinde bulunan (A) Şirketi, Japonya'da yerleşik bir firmanın mallarına Türkiye'de müşteri bulmaktadır.
Bu şirket aracılık (tavassut) faaliyetine ilişkin olarak, faturayı yabancı firma adına düzenlemiş ve hizmet bedelinin Türkiye'ye döviz olarak gönderildiğini döviz alım bordrosu ile tevsik etmiştir. Ancak, adı geçen şirketin yaptığı hizmetten Türkiye'de yararlanıldığından, bu hizmetin ihracat istisnası kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.
Yardımcı olabildiysem ne mutlu bana
ekteki dosyada Hizmet İhracatının KDV iade şartları bulunmaktadır,
Saygılarımla
Uzun bir aradan sonra yazınızı okumak sevindirdi beni açıkcası...
Maliye Bakanlığının sayın citaka'nın sorusuna muhatap eşyayı hizmet olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği konusunda tereddütlerim var. Açtığınız pencereden ben de şahsen faydalandım. Teşekkür ederim...
.gif)
