Türkiye’de ekmeklik buğdaydan sonra pirinçte de “psikolojik savaş” yaşandığı, yurtiçinde yeterli pirinç bulunmasına karşın, bazı firmaların spekülatif bir şekilde fiyatları artırarak, ithalatta gümrük vergilerinin düşürülmesi için kamuoyu yaratmaya çalıştığı öne sürülüyor.

Pirinç piyasasında yaşanan fiyat hareketleri üzerine, geçen hafta Toprak Mahsulleri Ofisi’nde (TMO) bir toplantı yapılarak, üreticiler, değirmenciler, paketlemeciler ve ilgili kamu kurumu temsilcileri bir araya getirildi. Toplantıyla ilgili TMO internet sitesinde yapılan duyuruda, toplantıda konuşan sektör temsilcileri tarafından, “Piyasada önümüzdeki hasada kadar yeterli çeltik ve pirinç stoğu bulunduğunu, buna karşın, Mısır’ın 1 Kasım 2008’e kadar ihracatı kapatması ve diğer ihracatçı ülkelerde yeterli ürün bulunmaması nedeniyle ithalat şansı azaldığından, piyasada panik havası oluşturulmaya çalışıldığı” görüşünün dile getirildiği belirtildi.

TALEP KAYABİLİR: Duyuruya göre, toplantıda, “piyasada kıtlık varmış gibi bir hava oluşturmanın kimseye faydası olmayacağı, pirincin ikame ürünlerinin de dikkate alınması gerektiği, fiyatın yükselmesi durumunda tüketici talebinin fiyatı daha cazip olan makarna ve bulgura kayabileceği” görüşleri de ifade edildi. Toplantıda oluşan görüşler dikkate alınarak, Dış Ticaret Müsteşarlığı’nda yeniden bir değerlendirme toplantısı yapılması kararlaştırıldı.

SAVAŞ MI VAR: Toplantıya katılan Uzunköprü Çeltik Üreticileri Tarımsal Birliği Başkanı Ali Öner, TMO’nun çeltik alım fiyatlarını son 5 yıldır fazla artırmadığını, üreticinin fiyat artar beklentisi ile TMO’nun depolarında 34 bin ton civarında ürün beklettiğini, paketlemecilerin, fiyat artışını gerekçe göstererek, bu ürünlerin piyasaya sürülmesini, yüzde 45 düzeyindeki gümrük vergisinin de düşürülmesini istediğini belirterek, “Bu firmalar bizimle birlikte mi çalıştı da (emanetteki ürünler piyasaya sürülsün) diyor. Memlekette savaş mı var, kıtlık mı var ki benim emanetteki ürünlerim piyasaya sürülsün?” diye konuştu. Perakendecilerin yüzde 100’den fazla olan kárlarını indirmesi gerektiğini ifade eden Öner, “bu kar hadleri düşürülmedikçe, gümrük vergilerinin düşürülmesinin, sadece bu firmaların karının artmasına, devletin zarara uğramasına neden olacağını” öne sürdü.

PSİKOLOJİK FAKTÖR: Tarım Ürünleri Hububat Bakliyat İşleme ve Paketleme Sanayicileri Derneği (PAKDER) Başkanı Mehmet Tevfik Dinçer ise Ali Öner’in “paketlemecilerin çok yüksek karla ürün sattığı” yönündeki iddiasını reddederek, yurt içinde yeterli pirinç bulunduğunu ve fiyatların artmasında psikolojik faktörlerin etkili olduğunu söyledi. Dinçer, “30 gün vade ile yüzde 20 fiyat artışı ile üreticinin elinde ne kadar ürün varsa almaya hazır olduklarını” belirtti.

TMO: Gerekirse ithalat yaparız

GEÇEN sezon 33.5 bin ton ürün alan, depolarına da 43.1 bin ton emanet ürün bırakılan TMO, pirinç fiyatlarındaki olağanüstü artış üzerine, gerekirse ithalat yapacağını bildirdi. TMO Genel Müdürü İsmail Kemaloğlu, “ürün yokluğuna dayalı bir fiyat hareketlenmesinden söz edilemez. Uluslararası piyasalarda yaşanan hareketlenme dolayısıyla tüketicilere gereğinden fazla bir bedelle pirinç fiyatının yansıtılmaması için en kısa sürede ilave adımlar atılacak. TMO stoklarında bulunan 10 bin ton civarındaki çeltik hızla pirince dönüştürülerek bin 800 YTL/ton fiyat ile satılacak. Ayrıca, tarife kontenjanı kapsamında pirinç ithali yanında, TMO aracılığıyla piyasalara ilave ürün arzı konusunda çalışma başlatıldı” dedi.

Hürriyet 13/04/2008

Türkiye’nin ihracat artışının sürekli gündeme getirildiği son beş yıllık dönemde, asıl rekorun ise ithalat ve dış ticaret açığındaki artışta yaşandığı belirlendi.
2002-2007 döneminde Türkiye’nin yıllık ithalatı yüzde 230 artarken, ihracat artışı yüzde 197’de kaldı. Asıl rekoru ise yüzde 305 artışla dış ticaret açığı kırdı. Cumhuriyetin kurulduğu 1923’ten 2002 sonuna kadar olan dönemdeki toplam dış ticaret açığı 231 milyar dolar olan Türkiye, 2002’den bu yana geçen beş yılda ise toplam 243 milyar dolarla önceki 79 yıldakinden daha fazla açık verdi. Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Sinan Aygün, ihracat rekorlarının her ay basın toplantısıyla açıklanan Türkiye’de ithalat rekorlarının görmezden gelindiğini bildirdi. Aygün, Türkiye’nin dış ticaret gelişmeleriyle ilgili olarak yaptığı değerlendirmede, Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin hemen her ay dış ticaretten sorumlu Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen’in de katılımıyla düzenlediği basın toplantılarıyla ihracat verilerini açıkladığını belirterek, “İhracatın ay biter bitmez hemen açıklanması Türkiye açısından çok önemli bir gelişme. Ekonomiyle ilgili tüm verilerin aynı hızla açıklanması hepimizin dileğidir. Ancak ihracat rakamları açıklanırken ithalat rakamlarının görmezden gelinerek gizlenmesi, erken açıklanan ihracat rakamlarının yararını ortadan kaldırıyor” dedi.
Son yıllarda sürekli ihracat rekorlarından söz edildiğini ve ithalatın kırdığı rekorların görmezden gelindiğini anlatan Aygün şunları söyledi:
“Türk Dil Kurumu rekor kelimesinin anlamının ‘bir spor dalında erişilmiş derecelerin en üstünü, daha önce elde edilmemiş olan sonucu aşan yeni sonuç’ olarak açıklıyor. Böyle bakınca sürekli ihracat rekorları konuşulan Türkiye, hemen hemen her ay ithalat ve dış ticaret açığı rekoru da kırıyor. Ayrıca 2001 yılından sonra Türkiye her yıl bir önceki yıldan daha fazla ithalat yaptı. Yani ithalat beş yıl arka arkaya rekor kırdı. Yine aynı dönemde Türkiye’nin dış ticaret açığı da bir önceki yılın açığının üzerine çıktı. Yani beş yıl arka arkaya dış ticaret açığı rekoru kırdık. Biz ihracat rekorlarına dalıp gittiğimiz için dış ticaret açığımızın, dolayısıyla cari işlemler açığımızın ucunu adeta kaçırdık.” (İstanbul/EVRENSEL) 02/04/2008

Değerli Gümrük Forum üye ve ziyaretçileri,

Bildiğiniz üzere son derece karmaşık ve ihtisas gerektiren Gümrük ve Dış Ticaret konularında Türkiye’nin ilk ve tek bağımsız bilgi paylaşım platformu olan Gümrük Forum’da, konusunda bilgili yöneticilerimiz ve üyelerimiz tarafından bilgi paylaşımında bulunulmaktadır.

Şimdiye kadar sitemizde yer alan bilgiler ile bir çok üyemiz sorusuna cevap bulmuş, tasarladıkları dış ticaret işlemini gerçekleştirebilmiş ya da sorunlarını çözebilmişlerdir.

Bize ulaşan bazı üyelerimizin talebi üzerine Gümrük konuları yoğunluklu olmak üzere periodik olarak belli konularda ve konusunda uzman kişilerin katılımı ile seminer düzenlemeyi ve bilgi paylaşımını bir ileri aşamaya götürmeyi düşünmekteyiz. Lütfen anketimize katılarak bu konudaki görüşlerinizi bize iletin. Saygılarımla,

Turquality Çalışma Grubu Başkanı Ziya Altunyaldız, ‘Turquality destekli açılan mağazalarla markaların ihracat artış oranları ortalama yüzde 38 oldu. Bu yıl hedef ise yüzde 40 artış’ dedi.

“10 yılda 10 dünya markası yaratmak” amacıyla beş yıl önce temeli atılan Turquality projesinden faydalanan firmalar, destek kapsamında geçen yıl açtıkları mağazalar sayesinde markalı ürün ihracatında ortalama yüzde 38 artış sağladı. Turquality’den yararlanan firma sayısının 55′e ulaştığı projede, markalara sağlanan finansal destek tutarı 17 milyon YTL’ye çıktı. Eğitim, danışmanlık gibi finansal olmayan desteklere ise 31.5 milyon YTL harcandı.

Projenin, yerli firmaların global marka olma sürecini hızlandırmak için oluşturulduğunu belirten Turquality Çalışma Grubu Başkanı ve Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) İhracat Genel Müdür Yardımcısı Ziya Altunyaldız, “Beş yıl önce temeli atılan Turquality kapsamında bugüne kadar markalar, yurtdışında açtıkları 67’si mağaza olmak üzere 174 satış noktasında desteklendi. Bu yıl yurtdışında açılacak mağaza sayısı hedefi 120. Toplam satış noktası hedefi ise 2010 yılına kadar 500 olacak. Turquality destekli açılan mağazalarla markaların ihracat artış oranları ortalama yüzde 38 oldu. Bu yıl hedef ise yüzde 40 artış” dedi.

121 marka başvurdu

Devlet destekli ilk markalaşma programı Turquality’nin çalışma grubu üyeleri, dün düzenlenen basın toplantısında bugün gelinen noktayı ve gelecek hedeflerini paylaştı. Toplantıya, Turquality Çalışma Grubu Ziya Altunyaldız başkanlığında diğer çalışma grubu üyeleri, programa danışmanlık, araştırma ve eğitim desteği veren Deloitte, Nielsen, Koç ve Sabancı Üniversiteleri’nden temsilciler katıldı. Ziya Altunyaldız, beş yıl önce Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen’in liderliğinde temeli atılan, hazırgiyimle başladığı destekleme projesini 2006′da tüm sektörlere açan Turquality’de, ilk etapta kabul edilen yedi sektördeki 33 firmanın şu anda 55′e çıktığını söyledi. Altunyaldız, ihracatta yaşanan artışta ilk etapta kabul edilen 33 firmanın ağırlığının büyük olduğunu söyledi. Program için şimdiye dek 121 markanın başvurduğunu hatırlatan Altunyaldız, değerlendirme süresi devam eden 37 markanın daha olduğunu söyledi.

Hedef pazarlar ABD, AB ve Rusya

Kapsamdaki firmaların yurtdışında en fazla ABD, Avrupa Birliği (AB) ve Rusya’da mağaza açtığını belirten Altunyaldız, bu yıl hedef pazarların ise ABD, Romanya, Rusya ve Ukrayna başta olmak üzere 40′ı aşkın ülkenin olduğunu söyledi.

Turquality kapsamında markalara yönetim danışmanlığı hizmeti veren Deloitte yetkilisi Uğur Süel ise, “Bazı firmaları patron kültüründen kurumsal kültüre dönüştürmekte zorlanıyoruz. Bunun yanında Türk firmaları daha çok üretmek ve ürettiğini satmak peşinde. Turquality sayesinde artık bunun geçerli olmadığı, ürünün müşteri odaklı hale getirilmesi gerektiği görüldü” dedi.

Turquality’den faydalanan 55 marka

Alix Avien, Arko, Atasay, Bellona, Bgn, Bingo, Bossa, Colin’s, Cross, Çanakkale Seramik, Çilek, Dalin, Damat, Derri, Desa, Duru, ECA, Efes, Eti, Fabrika, Gilan, Goldaş, Hamam, Hidromek, İpekyol, İstikbal, Jimmy Key, Kalebodur, Kale Kilit, Koton, Lassa, Ltb, Machka, Mavi Jeans, Network, Özti, Paşabahçe, Pimapen, Pınar, Ramsey, Sarar, Selpak, Serel, Solo, Söktaş, Şölen, Taç, Temsa, Ülker, Vakko, W-men, Vesbo, Vestel, Vitra, Zen.

Rakamlarla Turquality

* Desteklenen marka sayısı: 55

* Firmalara verilen finansal destek: 16.7 milyon YTL

*Finansal olmayan toplam destek: 31.3 milyon YTL

* Bugüne kadar verilen eğitim süresi: 960 saat

* Yurtdışında desteklenen mağaza sayısı: 67

* Yurtdışında desteklenen ofis ve depo sayısı: 49

* Yurtdışında desteklenen showroom, reyon ve franchise mağaza: 58

Ozti, ihracatını yüzde 25 artırdı

Turquality’den destek alan markaların geçen yıl gösterdiği ihracat artışındaki ortalama yüzde 38′lik performans, genel ihracat artışı yüzdesini de geçti. Türkiye ihracatı geçen yıl yüzde 25 oranında artışla 107 milyar dolar olarak gerçekleşirken, en çok artış gösteren sektör ise yüzde 381′lik oranla nikel ve nikelden eşya oldu. Turquality’den faydalanan markalar arasında en büyük payı alan hazırgiyim sektörünün ihracat artışı ise yüzde 17 olarak gerçekleşti. Turquality markalarının geçen yıl yaptığı ihracat artışına katkı sağlayan markalardan biri de Öztiryakiler Grubu’nun Ozti markası oldu. Öztiryakiler, endüstriyel mutfak ürünleri markası Ozti ile geçen yıl ihracatını yüzde 25 artırdı. Öztiryakiler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Tahsin Öztiryaki, “Turquality’nin de desteği ile geçen yıl ihracat 39 milyon dolara çıktı. Kazakistan, Rusya ve Almanya’da mağaza, Fransa’da depo açtık. İspanya’da fuarlara katılım ve dergilerde tanıtım ilanları gerçekleştirdik” dedi.

Son yıllarda gerçekleştirdiği büyük atılımla Doğu Akdeniz’in bir numaralı limanı haline gelen ve Yunanistan’ın Pire Limanı’nı tahtından indiren Altaş Ambarlı Limanı, gümrük kaçakçılığı ile mücadelede yeni bir döneme giriyor. Önümüzdeki ay faaliyete geçecek 25 metre yüksekliğinde ve 60 metre uzunluğundaki x-ray cihazı ile Türkiye dış ticaretinin yüzde 9′unun geçiş yaptığı Ambarlı Limanı’nda kaçakçılara göz açtırılmayacak.

Mini bir tünel görünümünde olacak “x-ray konteyner tarama cihazı” yardımı ile TIR’lara yüklenerek Türkiye’ye sokulmak istenen illegal ve tehlikeli maddeler anında tespit edilecek. Gümrük Müsteşarlığı ve Avrupa Birliği (AB) tarafından finanse edilen x-ray cihazı, yaklaşık 3 milyon euroya mal olacak. Önümüzdeki ay başında devreye sokulacak cihaz limanın girişine yerleştirilecek. Dünyada yalnızca 54 limanda kullanılan ve mini bir tünel görünümünde olan cihazın faaliyeti esnasında, 8 gümrük muhafaza personeli ile akışın uygun sağlanabilmesi için 4 Altaş güvenlik personeli görev yapacak. Altaş Ambarlı Liman Tesisleri AŞ Genel Müdürü Gürdal Karadeniz, x-ray konteyner tarama cihazının faaliyete geçmesiyle Türkiye’nin en büyük gümrük müdürlüğüne sahip Ambarlı Limanı’nın gümrük kaçakçılarına göz açtırmayacak duruma geleceğini söyledi. 

Ambarlı Limanı’na 1992 yılından bu yana 1.3 milyar euro yatırım yapıldığını belirten Karadeniz, “Artık dünya bizden bahsediyor. Hizmet kalitesi ve hızda Rotterdam ve Hamburg limanları ile karşılaştırılıyoruz. Doğu Akdeniz’de Yunanistan’ın Pire Limanı’nı tahtından ederek, bölgenin en gözde limanı haline geldik. Bundan sonra hedefimiz, Karadeniz ve Akdeniz’in tamamında en büyük liman haline gelmek” diye konuştu.

Avantajlarımızı doğru kullanmalıyız

Marport Genel Müdürü Ferhat Akkaya da 2007 yılında 24 milyar dolarlık malın geçiş yaptığı Ambarlı Limanı’nda işlerin 3 gün durması halinde Türkiye ekonomisinin 1 ay kaybedeceğini söyledi. “Limanı 365 gün açık tutuyoruz. Geçen yıl sadece yılbaşında yarım gün izin yaptık” diyen Akkaya, limanların ekonominin can damarı olduğunu, kaçakçılığın önlenmesinin ve altyapı hizmetlerinin eksiksiz verilmesinin hayati öneme sahip olduğunu vurguladı. Limanın temizliğine de dikkat çeken Akkaya, “Her yıl temmuz ayında ‘boğaz’ın ilk lüferleri buraya gelir. Hatta o dönemde limana girip avlanmak isteyen balıkçılarla aramızda tartışma çıkar” dedi.

Mardaş Genel Müdürü Galip Kendigelen ise “Bugün mevzuat ve liman altyapısında geldiğimiz noktayı 80′lerde başarsaydık, şu an tüm Akdeniz’in en büyük limanı olmuştuk” dedi. Kendigelen, Türkiye’nin coğrafi anlamda çok ciddi ticari avantajlara sahip olduğunu vurgulayarak limancılığın geliştirilmesi için tren yollarının modernize edilmesi, sanayinin büyük kentler dışına çıkarılması ve yeni üretim alanları açılması gerektiğini kaydetti.

Dış ticaretin yüzde 9′u Ambarlı’dan geçiyor

* Limanda 930 firma faaliyet gösteriyor

* 7 terminalde 9300 kişi çalışıyor

* Dış ticaretin % 8,7’si Ambarlı’dan geçiyor

* Limana bir günde 5500 araç giriş yapıyor

* 2008′de 30 milyar dolarlık mal geçişi olacak

* 5 yılda 350 milyon dolarlık yatırım planlanıyor

54 limanda kullanılıyor

- Cihaz 3 milyon euroya mal olacak

- Dünyada yalnızca 54 limanda kullanılıyor

- Yüksekliği 25 ve uzunluğu 60 metre

- 12 personel faaliyetinden sorumlu olacak

- Cihazla araçlardaki yasak ve tehlikeli

maddeler anında tespit edilecek