Gümrük Forum - gümrük ithalat ihracat dış ticaret lojistik forum
 

Standart DIŞ TİCARETTE STANDARDİZASYON MEVZUATI VE TEKNİK DÜZENLEMELER



"GENEL BAKIŞ"

*STANDARDİZASYON (Standardization): Uluslararası Standardizasyon Örgütü'nün (ISO) yaptığı tanıma göre, standardizasyon "belirli bir faaliyetten ekonomik fayda sağlamak üzere, bütün ilgili tarafların katkı ve işbirliği ile belirli kurallar koyma ve kuralları uygulama işlemidir."

*STSNDART (Standard): Genel olarak standart, standardizasyon çalışmaları sonucunda yetkili kurum ve/veya kuruluşlar tarafından hazırlanarak onaylanan, yerine getirilmesi gereken koşulları kapsayarak, uygulanması genellikle tarafların isteğine bırakılan teknik özellik veya belgelerdir. Diğer bir ifade ile standart (birörneklik) kavramı; imalatta, anlayışta, ölçümde ve test işlemlerinde birlik ve beraberlik anlamına gelmektedir.

Diğer bir tanıma göre ise standart, tanınmış bir kuruluş tarafından yaygın olarak ve tekrar kullanılmak üzere kabul edilen, ürün veya ilgili işlem ve üretim yöntemleri için kurallar, rehberler ya da özellikler temin eden ve uyulması zorunlu olmayan belgedir. Sözkonusu belge, bir ürüne, işlem veya üretim yöntemine uygulanan terminoloji, semboller, ambalajlama, işaretleme veya etiketleme gereklerini de içerebilir veya yalnızca bunlarla ilgili olabilir.

*DIŞ TİCARETTE STANDARDİZASYON : İhracat ve İthalatta optimizasyonun sağlanabilmesi için tüm ilgili tarafların katkı ve işbirliği ile belirli teknik kurallar konulması, bu kuralların uygulanması ile uygunluk değerlendirmesi ve belgelendirme işlemleridir.

*TEKNİK DÜZENLEME (Technical regulation): İdari hükümler de dahil olmak üzere ürün özelliklerini veya sözkonusu ürünlerin işlem ve üretim yöntemlerini belirten ve uyulması zorunlu olan belgedir. Sözkonusubelge, bir ürüne, işlem veya üretim yöntemine uygulanan terminoloji, semboller, ambalajlama, işaretleme veya etiketleme gereklerini de içerebilir veya yalnızca bunlarla ilgili olabilir.

*ZORUNLU STANDART (Mandatory Standard): Türk Standartları Enstitüsü tarafından hazırlanmış ihtiyari Türk Standartlarından ilgili bakanlıkça zorunlu uygulamaya konulan standarttır.

*UYUMLAŞTIRILMIŞ STANDART (Harmonized Standard): Yetkili Ulusal Standardizasyon Kuruluşu tarafından hazırlanan, Avrupa Topluluğu standardını uyumlaştıran ulusal standarttır.

*UYGUNLUK DEĞERLENDİRİLMESİ (Conformity Assesment): Bir ürünün veya hizmetin konuyla ilgili teknik düzenlemelere veya standardına uygunluğunun yeterli ve yetkili kılınmış bir kurum veya kuruluş tarafından değerlendirilmesi ve uygun bulunanlar için bir uygunluk belgesinin düzenlenmesidir.

*UYGUNLUK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRLERİ (Conformity Assesment Procedures): Teknik düzenlemelerin ya da standartların gereklerine uyulup uyulmadığını belirlemek üzere, doğrudan ya da dolaylı olarak kullanılan her türlü prosedürdür.

*BELGELENDİRME (Certification): Bir ürün, hizmet, personel, laboratuvar veya sistemin, belirli bir standart veya teknik düzenlemeye uygun olduğunun yazılı olarak belirlenmesi işlemidir.

*DIŞ TİCARETTE TEKNİK DÜZENLEMELER ve STANDARDİZASYON REJİMİ: İhracat ve ithalatta standardizasyon ve uygunluk değerlendirmesine yönelik faaliyetleri tek mevzuat altında toplamak, uygulamalara etkinlik getirmek, ayrıca bu faaliyetlerin uluslararası anlaşma ve teamüllereuygun olarak yürütülmesini sağlamak amacını taşıyan Dış Ticarette Standardizasyon Rejimi Kararı, bu Karara dayalı Yönetmelik ve Tebliğler, Dış Ticaret Müsteşarlığı Dış Ticarette Standardizasyon Genel Müdürlüğü tarafından 9 Mart 1995 tarih ve 22222 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, 8 Nisan 1995 tarihinde ilk defa yürürlüğe konulmuş ve bilahare, gümrük birliğinin gerektirdiği bazı düzenlemelerin yapılmasına imkan verecek mekanizmalarla genişletilmiş olarak, Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon (DTTDS) Rejimi adıyla 01.02.1996 tarihinde yeniden yayımlanmıştır.

Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi ile ithalat ve ihracat alanındaki uygulamalar Dünya Ticaret Örgütü Anlaşması'ndan doğan yükümlülüklere uygun hale getirilmiştir. Bu suretle, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği Kararı çerçevesinde, Türkiye'nin AB standardizasyon sistemine geçişi için tanınan 5 yıllık sürede doğabilecek boşluk giderilerek, DTTDS Rejimi, AB mevzuat uyumu için bir geçiş rejimi olarak uygulamaya konmuştur.

Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi ile, iç piyasada Türk Standardına uygunluğu zorunlu bulunan ürünlerin, ithalatında da, Türk standardına veya uluslararası standarda uygun olmaları zorunluluğu getirilmiştir. Sözkonusu yeni uygulama ile; yerli sanayimiz standart dışı ve ucuz ithal ürünlerin haksız rekabetinden, tüketicimiz de kalitesiz ürünlerden korunmaya çalışılmıştır.

*AKREDİTASYON (Accreditation): Akreditasyon, laboratuvarların, belgelendirme ve muayene kuruluşlarının üçüncü bir tarafça belirlenen teknik kriterlere göre çalıştığının bağımsız ve tarafsız bir kuruluş tarafından onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesidir. Üçüncü taraf değerlendirme tekniği olarak akreditasyon, sözkonusu kuruluşlarda güvenilirliğin sağlanması ve sürekliliği için önemli bir araçtır.Bir test kuruluşunun yaptığı testlere veya bir belgelendirme kuruluşunun düzenlediği belgelere güvenilebilmesi için, bu kuruluşların belirlenen uluslararası kriterlere göre çalışıyor olduğunun belgelenmesi gerekmektedir.


Akreditasyon sistemi Avrupa Birliği'nde ihtiyaridir. Ancak akreditasyon kuruluşlarının bağımsız, tarafsız ve tüzel kişiliği haiz kamu ya da özel kuruluşlar olması zorunludur. *EN 45001 Standardı: Test laboratuvarlarının faaliyetleri için genel kriterdir. Bu standart, teknik yeterlilik ile kalibrasyon laboratuvarları da dahil olmak üzere test laboratuvarlarının faaliyetleri ile ilgili genel kriterleri belirlemektedir

*EN 45001 STANDARDI: Test laboratuvarlarının faaliyetleri için genel kriterdir. Bu standart, teknik yeterlilik ile kalibrasyon laboratuvarları da dahil olmak üzere test laboratuvarlarının faaliyetleri ile ilgili genel kriterleri belirlemektedir.

*EN 45002 STANDARDI: Test laboratuvarlarının değerlendirilmesinin genel kriterleridir. Bu standart, kalibrasyon laboratuvarları ile test laboratuvarlarının yeterliliğinin belirlenmesi konusunda akreditasyon kuruluşları tarafından kullanılacak genel kriterleri açıklamaktadır.

*EN 45003 STANDARDI: Laboratuvarları akredite eden kuruluşlar için genel kriterlerdir. Bu standart, laboratuvar akreditasyon kuruluşlarının personel kalitesi, kalite sisteminin yeterliliği, akreditasyon prosedürü ve güvenilirlik gibi kriterlerini belirlemektedir.

*EN 45011 STANDARDI: Ürün belgelendirmesi yapan belgelendirme kuruluşları için genel kriterlerdir.

*EN 45012 STANDARDI: Kalite sistem belgelendirmesi yapan belgelendirme kuruluşları için genel kriterlerdir.

*EN 45013 STANDARDI: Personel belgelendirmesi yapan belgelendirme kuruluşları için genel kriterlerdir.

*EN 45014 STANDARDI: Bu standardın amacı, tedarikçilerin, istendiğinde veya mecburi olduğunda, ilgili sektör gözönüne alınmaksızın, ürünlerin belirtilen standartlara veya gerekli diğer dökümanlara uygunluğunu açıklayan beyanları için genel kriterleri tespit etmektedir.

*ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ (UME): Gümrük Birliği Kararı ve DTÖ anlaşması ile Türk ihraç ürünlerinin pazarlandıkları ülkelerde geçerli olan kural ve standartlara uygunluğunun belgelenmesi büyük önem kazanmıştır. Bu işlemin en önemli aşaması, üretim sırasında ve sonrasında yapılan ölçümlerin uluslararası geçerliliğinin sağlanmasıdır. Bir ülkede yapılan test, analiz ve kalibrasyon gibi ölçümlerin uluslararası alanda kabul görmesi, o ülkede faaliyet gösteren ölçme sisteminin diğer ülkelerce tanınmasına bağlıdır.

Türkiye, dünyadaki gelişmelere uygun olarak ölçme alanındaki faaliyetleri koordine etmek ve Türkiye'de yapılan ölçümleri güvence altına alarak uluslararası sisteme entegrasyonunu sağlamak amacıyla 1992 yılında TÜBİTAK bünyesinde Ulusal Metroloji Enstitüsü'nü (UME) kurmuştur. UME, TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'nin Gebze'deki kampüsünde faaliyet göstermektedir.

*ULUSLARARASI AKREDİTASYON FORUMU (IAF-International Accreditation Forum): 1994'te kurulan Uluslararası Akreditasyon Forumu'nun amacı belgelendirme alanında faaliyet gösteren akreditasyon kurumları arasında işbirliğini sağlamaktır. İleri aşamalarda benzer yapı ve amaçlara sahip Uluslararası Laboratuar Akreditasyon Konferansı (ILAC-International Laboratory Accreditation Cooperation) ile birleştirilmesi düşünülmektedir. Türkiye üye değildir.

*ULUSLARARASI LABORATUAR AKREDİTASYON İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ
ILAC-(International Laboratory Accreditation Cooperation): Eylül 1996 tarihine kadar Uluslararası Laboratuar Akreditasyon Konferansı (International Laboratory Accreditation Conference) olarak faaliyet gösteren örgüt, bu tarihten sonra şimdiki adını almıştır. 1977 yılında kurulan örgüt, dünya genelinde laboratuar ve denetim birimleriyle ilgili akreditasyon kurumları arasında işbirliğini sağlar. Halen, 40 üyesi bulunmaktadır. Türkiye üye değildir.

*KALİBRASYON (Calibration): ISO 9000 Kalite Güvence Sistemine göre, "Kalibrasyon" bir ölçme cihazının göstergesinin, ölçülen büyüklüğünün gerçek değerinden sapmasını belirlemek ve belgelendirmektir. Ölçme, bir işin , onun için belirlenmiş standartlara uygun olarak yapılıp yapılmadığının, gerekiyorsa yapılacak düzeltme sonuçlarının göstergesidir.

Bir başka ifade ile, kalibrasyon, biri ulusal standardlara göre izlenebilirliği olan ve doğruluğu belirli iki ölçü aletinin, karşılaştırılarak standart olmayan ölçü aletindeki sapmaların tesbiti veya ayar yolu ile ortadan kaldırılmasıdır.

*METROLOJİ (Metrology): Metroloji, kelime anlamı olarak ölçme bilimi olup, bütün ölçme sistemlerinin temeli olan metre, kilogram, saniye, amper gibi fiziksel birimleri tanımlayarak bilim ve teknolojinin kullanımına sunar.

*TÜRK AKREDİTASYON KURUMU – TÜRKAK (Turkish Accreditation Agency): Test, muayene ve belgelendirme yapan kuruluşların uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre, bağımsız ve tarafsız bir kuruluş tarafından değerlendirilmesi ve denetlenmesi, bu kuruluşlara uluslararası platformda bir güven oluşturulabilmesi ve bu kuruluşlarca yapılan testlerin ve bu testlerin sonucuna ilişkin düzenlenen belgelerin uluslararası alanda tanınması, diğer bir ifadeyle ticarete bir teknik engel oluşturulmaması açısından akreditasyon büyük önem taşımakta ve uzun yıllardır ülkelerde bir akreditasyon kuruluşunun varlığı zaruri hale gelmiş bulunmaktadır.

Bu itibarla, Türkiye’de de hem uluslararası ticaretin bir gereği hem de AB’nin teknik mevzuatına uyum çerçevesinde oluşturulması gerekli olan altyapıyı oluşturan unsurlardan birisi olarak ulusal akreditasyon kuruluşumuz olan TÜRKAK 27 Ekim 1999 tarihinde ilgili tüm tarafların katılımı ve işbirliği ile Müsteşarlığımız tarafından hazırlanan 4457 sayılı “Türk Akreditasyon Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun”un kabülünden sonra kurulmuştur.

İhtiyari veya zorunlu alanlarda faaliyette bulunan laboratuvar, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesi, yeterliliklerinin onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesi işlemi olan, denetim zincirindeki son halka hüviyetine sahip bulunan, bir kamu görevi özelliği taşıdığı ve ticari kaygılardan uzak bir şekilde ifa edilmesi gerektiği kanunen mecburi olan akreditasyon mevhumunu inhisarında bulunduran Türk Akreditasyon Kurumu’ nun önemi Onaylanmış Kuruluşların tespit ve tayini ile teknik ve idari yeterliliklerinin sürekliliğinin gözetimi hususlarında kendini göstermektedir.

Türkiye ile AB arasındaki gümrük birliği çerçevesinde teknik mevzuat uyumu kapsamında bahsi geçen bu altyapının kurulması teknik yeterliliğin tanınması anlamına gelmektedir. Diğer bir ifadeyle, laboratuvarların, ürün belgelerinin ve kalite sistem kayıtlarının yeterliliğini tespit etmeye yönelik bulunmaktadır.

Bu çerçevede, özellikle Onaylanmış Kuruluş (Notified Body - Yeni Yaklaşım Direktifleri kapsamında CE uygunluk işareti verecek ve belgelendirme yapacak uygunluk değerlendirme kuruluşu) olarak Komisyona bildirilecek aday kuruluşların, nesnel kriterlere göre teknik yeterliklerinin, tarafsızlıklarının, bağımsızlıklarının ve bu özelliklerinin sürekliliğinin bu konuda ehil bir kuruluş tarafından tespit edilmesi gerekmektedir. Teknik düzenlemenin uygulanmasından sorumlu Bakanlık / kamu kuruluşları her ne kadar nihaî karar mercii olsalar da, Onaylanmış Kuruluş adaylarının teknik ve idari yeterliliklerinin tespitini bizatihi kendilerinin yapmalarının hem teknik olarak mümkün bulunmadığı hem de rantabl olmadığı düşüncesinden hareketle Bakanlık / kamu kuruluşlarının bu teknik desteği TÜRKAK’dan almaları bir zaruret olarak ortaya çıkmıştır.

Mevzuatımız AB’nde yerleşik ulusal akreditasyon kuruluşlarınca akredite edilmeyi de mümkün kılmaktadır. Bununla birlikte, henüz AB’nde yazılı olmamakla birlikte uygulamada artık temayül haline gelmiş olan bulunulan ülkedeki kabul görür ulusal akreditasyon kuruluşuna akredite olma uygulaması esastır.

TÜRKAK’ın tam üyesi olduğu Avrupa Akreditasyon Birliği (EA) ile 04/04/2006 tarihinde imzaladığı Karşılıklı Tanıma Anlaşması neticesinde test laboratuvarları, kalibrasyon laboratuvarları, muayene kuruluşları ve kalite yönetim sistemleri belgelendirmesine ilişkin akreditasyonları uluslararası alanda tanınırlık kazanmıştır.

TÜRKAK, ürün belgelendirme, personel belgelendirme ve çevre yönetim sistemeleri alanlarında da Karşılıklı Tanıma Anlaşması’na taraf olmak üzere EA’ya başvurusunu yapmış bulunmaktadır.

*KALİTE (Quality): Kalite, insan sağlık ve emniyetinin, hayvan ve bitki varlığının ve çevrenin korunması veya tüketicinin doğru bilgilendirilmesi gibi kriterler gözönüne alınarak bir ürün veya hizmetin varolan veya olabilecek ihtiyaçları karşılama yeteneğine dayanan özelliklerinin toplamıdır. Aşağıda bazı kalite kavram ve tanımları yapılmıştır;

KALİTE HALKASI: Herhangi bir ürünün veya hizmetin kalitesini etkileyen, ihtiyaçların belirlenmesinden bu ihtiyaçların yerine getirilip getirilmediğinin araştırılmasına kadar olan aşamaları kapsayan, birbirine bağımlı faaliyetlerin kavramsal modelidir.

KALİTE POLİTİKASI: Bir kuruluşta, üst yönetim tarafından, kaliteye ulaşmak için resmi olarak belirlenen kalite amaç ve yöndür.

KALİTE GÜVENCESİ: Ürün ve hizmetin kalite açısından yeterli güveni sağlayabilmesi için gerekli olan planlı ve sistematik faaliyetler bütünüdür.

KALİTE KONTROL: Kalite isteklerini sağlamak için kullanılan uygulama teknikleri ve faaliyetleridir.

KALİTE SİSTEMİ: Kalite yönetiminin uygulanabilmesi için gerekli olan kuruluş yapısı, sorumluluklar, prosedürler, prosesler ve kaynaklardır.

MUAYENE: Bir ürün veya hizmetin bir veya birden fazla özelliğinin ölçme, deney ve mastarlama gibi işlemlere tabi tutularak, sonuçların belirlenen şartlara uygunluğunun karşılaştırılmasıdır.

İZLENEBİLİRLİK: Birim veya faaliyetin veya birbiri ile ilgili birimler veya faaliyetlerin geçmişinin, uygulama veya yerleşiminin, kayıt tekniği ile izlenme kabiliyetidir.

*TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ (Total Quality Management): Toplam Kalite Yönetimi, nihai ürün kontrolü yerine, prosesi; yani, ürünün ortaya çıkış sürecini iyileştirmeyi amaçlayan bir yaklaşımdır. Genel bir anlatımla, bir işletmede her işin bir defada ve hatasız, eksiksiz olarak yapılması ve tüketicinin yüzde yüz tatmin edilmesidir.

Toplam Kalite Yönetimi, sıfır hata ilkesini temel aldığı için hammadde aşamasında başlayan, işletmeye girdi sağlayan, yan sanayicileri de kapsamına alan ve müşteri şikayetleri ile birlikte satış sonrası hizmetleri de içeren bir süreç niteliğindedir.

Toplam Kalite Yönetimi; bir kuruluşun tüm çalışanlarının ortak bir temel amaç ve hedefe yönelmesini ve bu hedefe nasıl ulaşabileceklerinin de bilincinde olmalarını gerektirmektedir.

*E İŞARETİ: Türkiye, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Konseyi çerçevesinde 20 Mart 1958 tarihinde Cenevre'de imzaya açılan "Motorlu Kara Taşıt Araçları Malzeme ve Aksamının Onayı ve Bu Onayın Karşılıklı Tanınması İçin Müşterek Koşulların Kabulüne Dair Anlaşma"ya, 30 Haziran 1994 tarih ve 94/5822 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 27 Şubat 1996 tarihinden itibaren taraf olmuştur.

Anlaşmanın amacı, taşıt araçlarında sürücü ve yolcuların güvenliğini sağlamaktır. Anlaşmanın genel hükümleri çerçevesinde, Anlaşmanın ve buna bağlı konuların görüşüldüğü BM/AEK İç Ulaşım Komitesine bağlı eksper gruplarınca hazırlanan 96 adet teknik regülasyon mevcuttur. Bu teknik regülasyonlara uygunluk, "E Tip Onayı Belgesi" ile tescil edilmektedir. Bu onay belgeleri, ancak Anlaşmaya üye ülkelerin yetkili idarelerince verilebilmekte ve üye ülkelerin tamamında geçerli olmaktadır. Herhangi bir teknik Regülasyon konusu mal ile ilgili E Tip Onayı Belgesi verilebilmesi için, belgeyi verecek ülkenin ilgili yönetmeliği uygulayacağını BM/AEK'ya bildirmiş olması gerekmektedir. Ayrıca, herhangi bir yönetmeliğe taraf olan ülke, yönetmeliğe uygun olmayan malzeme ve aksamının ve de bunların monte edildikleri araçların ithalini ve satışını engelleyebilmektedir.

*e İşareti: Otomotiv ürünlerinin ilgili AB Direktifine uygunluğunu gösteren işarettir.

*CODEX ALİMENTARİUS (Gıda Kodu): "Codex Alimentarius" latince bir terim olup, "Gıda Kodu" anlamına gelmektedir. Günümüzdeki anlamı ise Codex Alimentarius Komisyonunun onayından geçen bütün standartları ve üye ülkelerce derlenmiş tabloları kapsamaktadır. Codex Sistemi, dünya ticaretinin geliştirilmesi açısından, ticaretin kolaylaştırılmasının ve uluslararası geçerliliği olan standartların harmonizasyonunun gerekliliğinin anlaşılması üzerine oluşturulmuştur. Böylece, uluslararası kabul görmüş bu tür standartların geliştirileceğine ve sonuçta tüketici sağlığının korunacağına inanılmaktadır.

*CODEX ALİMİENTARİUS KOMİSYONU: 1962 yılında düzenlenen ortak bir FAO/WHO ortak gıda standardı programını uygulamak için Codex kurulmuştur. CAC (Codex Alimentarius Commission), FAO ve WHO'nun yardımcı bir kuruluşudur. Programın amaçları :

-Tüketici sağlığını korumak,

-Gıda ticaretinde uygulamaları doğru ve güvenli kılmak,

-Uluslararası alanda hükümetler-dışı (non-govermental) ve milletlerarası kuruluşların üstlendikleri tüm gıda standart çalışmalarının koordinasyonunu sağlamak,

-İlgili kuruluşlarının yardımıyla oluşturulan standart taslaklarının hazırlanmasında öncelikleri belirlemek ve çalışmaları başlatmak,

-Standartları, hükümetlerin kabulünden sonra bölgesel düzeyde veya dünya genelinde standartlar olarak bir Codex kodunda toplamak.

Eylül 1989 tarihi itibariyle 137 üye ülkesi bulunan Codex Alimentarius Komisyonunun 30 adet de alt kuruluşu vardır.

*TSE BELGESİi (Türk Standartlarına Uygunluk Belgesi): Türk Standardları Enstitüsü ve marka almak isteyen firma arasında aktedilen sözleşme ile TSE Markası kullanma hakkı verilen firma adına düzenlenen ve üzerinde TSE Markası kullanılacak malların; ticari markası, cinsi, sınıfı, tipi ve türünü belirten, geçerlilik süresi bir yıl olan belgedir.

*TSEK MARKASI (Kalite Uygunluk Markası): TSEK Markası, üzerine veya ambalajına konulduğu malların henüz Türk Standardı olmadığından ilgili uluslararası veya diğer ülkelerin standartlarına veya Türk Standartları Enstitü tarafından kabul edilen teknik özelliklere uygun olarak imal edilip piyasaya arz edildiklerini ifade eder.

*KONTROL BELGESİ: İlgili mevzuat çerçevesinde, yetkili kamu kurum ve kuruluşunca düzenlenen ve ithalat ve/veya ihracat aşamasında bir ürünün ilgili standarda uygunluğunu gösteren belgedir. Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi eki İthal Malların Kalite ve Sağlık Yönünden Kontrolüne İlişkin Tebliğ çerçevesinde, ilaç, kozmetik ve temizlik sanayi ürünlerinin ithalatında Sağlık Bakanlığının düzenlediği belge örnek olarak verilebilir.

*TİCARİ KALİTE DENETİM YETERLİK BELGESİ: Dış Ticarette Standardizasyon Genel Müdürlüğü denetmenleri tarafından kuru üzüm ihracatı kapsamında düzenlenen ve kontrollerden bir yıllık muafiyet tanıyan belgedir.

*Bazı ülkelerin ulusal standardizasyon kuruluşları ile bazı uluslararası standardizasyon kuruluşlarının kısaltmaları:

*AENOR: İspanya Standardizasyon Örgütü (Asociacion Española de Normalizacion y de Certificacion)

*AFNOR: Fransız Standardizasyon Örgütü (Association Française de Normalisation)

*APAC: Asya-Pasifik Belgelendirme Akreditasyon Kurumu (Asian Pasific Accreditation of Certification)

*APLAC: Asya-Pasifik Laboratuar Akreditasyon İşbirliği Örgütü (Asian Pasific Laboratory Accreditation Cooperation)

*BSI: İngiliz Standartlar Enstitüsü (British Standards Institution)

*CEN: Avrupa Standardizasyon Komitesi (Comité Européen de Normalisation). Merkezi Brüksel'dedir. AB ve EFTA'ya (Avrupa Serbest Ticaret Birliği) üye ülkelerin Ulusal Standardizasyon kuruluşlarının asıl üyelerini oluşturduğu ve Bulgaristan, Kıbrıs, Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Litvanya, Polonya, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Türkiye'nin Ulusal Standardizasyon kuruluşlarının gözlemci statüsünde katıldıkları örgüttür.

*CENELEC: Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi (Comité Européen de Normalisation de Electrotechnique). Merkezi Brüksel'dedir. AB ve EFTA'ya (Avrupa Serbest Ticaret Birliği) üye ülkelerin Ulusal Elektroteknik kuruluşlarının asıl üyelerini oluşturduğu ve Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Türkiye'nin Elektroteknik kuruluşlarının gözlemci statüsünde katıldıkları örgüttür.

*DIN: Alman Standart Enstitüsü ( Deutsches Institut für Normung e.V.)

*DS: Danimarka Standardizasyon Kuruluşu (Dansk Standardiseringsraad)

*EAC: Avrupa Belgelendirme Akreditasyon Kuruluşu (European Accreditation of Certification

*EAL: Avrupa Laboratuar Akreditasyon İşbirliği Örgütü (European Cooperation for Accreditation of Laboratories)

*EOTC: Avrupa Test ve Belgelendirme Teşkilatı (European Organization for Testing and Certification)

*ETSI: Avrupa Telekomünikasyon Standartlar Enstitüsü (European Telecommunication Standards Institute). 28 Avrupa ülkesi üyedir.

*IBN: Belçika Standardizasyon Enstitüsü (Institut Belge de Normalisation)

*IEC: Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (International Electrotechnical Commission)

*IPQ: Portekiz Standardizasyon Enstitüsü (Instituto Portugues da Qualidade)

*NNI: Hollanda Standardizasyon Enstitüsü (Nederlands Normalisatie-Instituut)

*NSAI: İrlanda Ulusal Standart Kuruluşu (The National Standards Authority of Ireland)

*NSF: Norveç Standart Kuruluşu (Norges Standardiseringsforbund)

*ON: Avusturya Standardizasyon Enstitüsü (Österreichisches Normungsinstitut)

*SDS: Finlandiya Standardizasyon Enstitüsü (Suomen Standardisoimisliitto r.y.)

*SIS: İsveç Standart Enstitüsü (Swedish Institute of Standards)

*SNV: İsviçre Standardizasyon Örgütü (Schweizerische Normen-Vereinigung)

*UNI: İtalyan Standardizasyon Örgütü (Ente Nazionale Italiano di Unificazione)

Kaynak : DTM

customs turkey, eu customs code turkey, inward processing turkey, import turkey, export turkey, cutoms duty turkey, customs legislation turkey, import tax turkey, hs code turkey, customs clearance turkey, customs tax turkey, additional cusotms tax turkey, VAT rate turkey
__________________
Zafer Bulam
Gümrük Müşaviri-Eğitmen
0(532) 446 62 44
zbulam@hotmail.com
PİYASA GÖZETİMİ VE DENETİMİ

Piyasa Gözetimi ve Denetimi

A) Avrupa Birliğinde Piyasa Gözetimi ve Denetimi:

Avrupa Birliğinde piyasa gözetiminin amacı, piyasa arz edilen ürünlerin ilgili bulunduğu Yeni Yaklaşım Direktifleri veya diğer tüm Tek Pazar mevzuatına uygun olarak üretilip üretilmediğini tespit etmek ve böylece anılan mevzuat hükümlerine Topluluk çapında uyulmasını sağlamaktır.

Piyasa gözetimi yükümlülüğü, üye ülkelere mevzuata uygun olmayan ürünlerin serbest dolaşımını engelleme hakkını vermektedir.

Üye ülkeler piyasa gözetiminden sorumlu kuruluşları belirlemek veya oluşturmak zorundadırlar. Her bir üye ülke piyasa gözetiminin altyapısına kendisi karar verir. Böylece piyasa gözetimine ilişkin yasal ve idari altyapı bir üye ülkeden diğerine değişmektedir. Örneğin, piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri, İngiltere'de yerel yönetimler, Fransa'da merkezi hükümet,Finlandiya'da ise gümrük idareleri tarafından yürütülmektedir.

Piyasa gözetiminden sorumlu kuruluşlar faaliyetlerini yerine getirebilmek için gerekli altyapıya sahip olmalıdır. Yeterli personeli bulunmalı ve test verilerinin doğruluğu sağlanmalıdır. Bu itibarla, piyasa gözetimi ve denetimi yapılan ürünlerin ilgili mevzuata uygun olarak üretilip üretilmediği ve güvenli olup olmadığı hususunun tespitinde yapılacak test ve muayeneler, bu konuda yeterli ve ehliyetli laboratuarlarda yaptırılmalı ve yapılmalıdır. Bu laboratuarların yeterliliğinin tespiti konusunda akreditasyon önem taşımaktadır.

Bu kuruluşlar bağımsız olmalı ve faaliyetlerini ayrı olarak ve ayrımcılık yaratmayacak şekilde yürütmelidir. Bununla birlikte, bahse konu kuruluşlar piyasa gözetimini oransallık ilkesine riayet ederek yürütmelidir. Oransallık ilkesi, alınan önlemin ürünün taşıdığı riskle orantılı olması ve ürünün serbest dolaşımı üzerindeki etkinin piyasa gözetiminin amaçlarını gerçekleştirmek için gerekenden fazla olmamasıdır.

Piyasa gözetimini gerçekleştirmek kamu kuruluşlarının sorumluluğudur. Bu husus özellikle piyasa gözetimi faaliyetlerinin tarafsızlığının garantisidir. Piyasa gözetiminden sorumlu kamu kuruluşu piyasaya arz edilen ürünlerin izlenmesini başka bir tarafsız kuruluşa yaptırabilir. Ancak piyasa gözetimi faaliyetleri sonucunda alınan kararlardan tümüyle kamu kuruluşu sorumludur.

Temel olarak, uygunluk değerlendirmesi (ürün piyasaya arz edilmeden önce yürütülen faaliyetler) ile piyasa gözetimi (ürün piyasa arz edildikten sonra gerçekleşen faaliyetler) arasında ayırım yapmak gerekir. Eğer bir üye ülkede uygunluk değerlendirmesi yapan kuruluş ile piyasa gözetiminden sorumlu kuruluş daha üst bir kuruluş altında bir araya gelmişse, sorumluluk alanları piyasa gözetiminin uygunluk değerlendirmesinden bağımsız olmasını sağlayacak şekilde organize edilmelidir.

Piyasa gözetimi sonucunda elde edilen bilgiler çerçevesinde, gerekli olduğu durumlarda, üye ülkeler Komisyonu ve diğer üye ülkeleri bilgilendirmektedir. Piyasa gözetimi sırasında elde edilen gizli bilgiler genellikle bildirime konu olmaz.

B) Türkiye'de Piyasa Gözetimi ve Denetimi

AB'nin yukarıda belirtilen piyasa gözetimi ve denetimi sistemine paralel bir sistemin ülkemizde kurulması için hukuki altyapıyı oluşturan 4703 sayılı "Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun" ile bu Kanuna istinaden hazırlanan "Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik" 11 Ocak 2002 tarihinden itibaren yürürlükte bulunmaktadır.

Halihazırda bazı Bakanlıklarımızca birtakım ürün grupları açısından sürdürülen piyasa kontrollerinin tüm ürünlere yönelik olarak ve ortak kurallar çerçevesinde ilgili bütün kamu kuruluşları tarafından uygulanmasını öngören 4703 sayılı Kanunun piyasa gözetimi ve denetimini düzenleyen maddeleri Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelikte ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Piyasa gözetimi ve denetimi esas olarak, ürüne ilişkin teknik mevzuatı hazırlamaya ve yürütmeye yasal olarak yetkili bulunan kamu kuruluşlarının ürünün piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında veya ürün piyasada iken ilgili teknik düzenlemeye uygun olarak üretilip üretilmediğini, güvenli olup olmadığını denetlemesi veya denetlettirilmesi faaliyetini içermektedir.

Piyasa gözetimi ve denetiminin usul ve esasları ile yetkili kuruluşların bu çerçevedeki yetki ve sorumluluklarını ayrıntılı olarak düzenleyen Yönetmelik, aynı zamanda bu sistemin etkin işleyişinin sağlanabilmesi ve piyasa gözetimi ve denetimi yapacak kuruluşlar arasında yakın işbirliğinin kurulmasını teminen Piyasa Gözetimi ve Denetimi Koordinasyon Kurulunun oluşturulmasını da hükme bağlamaktadır.

Bu Kurulun oluşturulmasındaki temel amaç, ülkemizde tüm ürünlere yönelik olarak kurulması öngörülen yeni sistemin getirdiği sorunların yetkili kuruluşlarla elbirliğiyle aşılması, halihazırda piyasa kontrolleri konusunda bilgi birikimi bulunan ve tecrübe sahibi olan kuruluşlarımızın bu sisteme yeni giren diğer kamu kuruluşlarına destek olmasının sağlanması, yetkili kuruluşların görevi olan piyasa gözetimi ve denetimi konusunun her an gündemde tutularak, etkin bir şekilde izlenmesidir.

Kaynak : DTM
__________________
Zafer Bulam
Gümrük Müşaviri-Eğitmen
0(532) 446 62 44
zbulam@hotmail.com
Standart “CE” İŞARETİ TAŞIMASI GEREKEN ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMLERİNE DAİR DTS TEB:2009/9

TEBLİĞ

Dış Ticaret Müsteşarlığından:

“CE” İŞARETİ TAŞIMASI GEREKEN BAZI ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMLERİNE DAİR DIŞ TİCARETTE STANDARDİZASYON TEBLİĞİ
Tebliğ No: (2009/9)


31/12/ 2008 tarihli ve 27097 sayılı 4. Mükerrer Resmî Gazete

Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, ekli tabloda (Ek-1) belirtilen Yönetmelikler kapsamında değerlendirilen ve riskli görülen ürünlerin ithalat denetimlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Genel hüküm
MADDE 2- (1) İthal edilecek ekli tabloda (Ek-1) belirtilen Yönetmelikler kapsamına giren ürünlerin tâbi bulundukları Yönetmelik hükümlerine uygun olması zorunludur.

Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 17/01/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik’in 17 nci maddesi ile 13/10/2005 tarihli ve 25965 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 07/09/2005 tarihli ve 2005/9454 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararı’nın 4 üncü maddesine istinaden hazırlanmıştır.

Riskli ürün listelerinin tespiti
MADDE 4- (1) Yetkili kuruluş tarafından ilgili Yönetmelik kapsamına girdiği tespit edilen ürünlerden, ithalat denetimlerinin yapılmasını teminen riskli ürün listeleri yetkili kuruluş ile Dış Ticaret Müsteşarlığı’nca belirlenir. Dış Ticaret Müsteşarlığı (Dış Ticarette Standardizasyon Genel Müdürlüğü) tarafından bu listeler Gümrük Müsteşarlığı’na ve Türk Standardları Enstitüsü’ne bildirilir.

İthalat denetimi ve belgelendirme
MADDE 5- (1) A.TR Belgesini haiz Avrupa Birliği üyesi ülkeler menşeli olanlar hariç olmak üzere, Serbest Dolaşıma Giriş Rejimine tabi tutulmak istenen ekli tabloda (Ek-1) belirtilen yönetmelikler kapsamına giren ve Gümrük Müsteşarlığı’na bildirilen riskli ürünlerin ithalat denetimleri ilgili yönetmeliklere uygun olarak, yetkili kuruluş adına Türk Standardları Enstitüsü’nce gerçekleştirilir.

MADDE 6- (1) Tebliğ kapsamı ürünlerin ithalatı için ithalatçı veya temsilcisi, başvuru formu (Ek-2) ve bilgi formu (Ek-3) ile birlikte Türk Standardları Enstitüsü’nün en yakın mahalli temsilciliğine başvurur.

(2) İthalat denetimleri, belge ve/veya işaret kontrolü ve/veya fiziki muayene şeklinde gerçekleştirilir. Ürünün güvenliğinden veya ilgili Yönetmeliğine uygunluğundan şüphe duyulması halinde ürün teste tabi tutulur.

(3) Türk Standardları Enstitüsü tarafından yapılan denetimlerde ürünün ilgili mevzuatına uygun olduğunun tespit edilmesi halinde Uygunluk Yazısı düzenlenir. Düzenlenen uygunluk yazısı Türk Standardları Enstitüsü tarafından ilgili gümrük idaresine gönderilir ve keyfiyet ithalatçı veya temsilcisine bildirilir.

(4) Serbest Bölgelerde faaliyet gösteren sanayicilerin üretmiş oldukları ürünlerin ithalatında, ürünlerin ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu belirten AT Uygunluk Beyanı ve/veya Onaylanmış Kuruluş gerektiren ürünlerde ürüne ait belgelerin Türk Standardları Enstitüsü’ne sunulması halinde, ilgili firmaya içinde bulunulan yılın sonuna kadar geçerli olmak üzere Uygunluk Yazısı verilir ve aynı ürün müteakip ithalatlarda kontrole tabi tutulmaz.

(5) Teknik düzenlemesine uygunluğu belgelenmiş olsa dahi, yapılan denetimler sonucunda ürünün teknik mevzuatına aykırı ve/veya güvensiz olduğunun tespiti halinde, gerekçeli Uygunsuzluk Yazısı düzenlenir. Düzenlenen Uygunsuzluk Yazısı ilgili gümrük idaresine gönderilir ve keyfiyet ithalatçı veya temsilcisine bildirilir.

(6) Türk Standardları Enstitüsü ekli aylık değerlendirme cetvelini (Ek-5) düzenleyerek, her ayın ilk on günü içerisinde yetkili kuruluşa gönderir.

Muafiyetler ve istisnalar
MADDE 7- (1) Bu Tebliğ, şahsi eşya ve numunelere uygulanmaz.

a) Şahsi eşya; kullanım alanı ve miktarı dikkate alındığında ticari amaçla ithal edilmediği anlaşılan ve mesleki veya ticari bir faaliyetle ilgili olmamak şartıyla ev ve özel yaşamla ilgili bir ihtiyacı karşılamaya yönelik ürünü ifade eder.

b) Numune; belli bir tür ve nitelikteki eşyayı temsil eden ve sunuş şekli ve miktarı itibariyle o eşya için sipariş vermekten başka bir amaçla kullanılması mümkün olmayan madde, eşya veya örneği ifade eder.

MADDE 8- (1) Bu Tebliğ kapsamı ürünlerin, sanayicilerin ürettikleri ürünlerin bünyesinde girdi olarak kullanılmak üzere ithal edilmesi halinde, sanayici veya sanayici adına ithalat yapan tedarikçi tarafından Sanayi Sicil Belgesinin verildiği Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü’ne başvurulur. İthal edilmek istenen ürünlerin bu Tebliğ hükümlerinden muaf olarak ithal edileceğine dair Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü yazısı ilgili gümrük müdürlüğüne iletilir.

MADDE 9– (1) Bu Tebliğ geri gelen eşya kapsamında olduğu tespit edilen ürünlere uygulanmaz.

Gümrük idarelerince yapılacak işlemler
MADDE 10– (1) Gümrük idarelerince, Dış Ticaret Müsteşarlığı’nca Gümrük Müsteşarlığı’na iletilen riskli ürünlerde, Türk Standardları Enstitüsü’nce düzenlenen Uygunluk Yazısı veya Kapsam Dışı Yazısı aranır.

(2) Gümrük idarelerince, Türk Standardları Enstitüsü tarafından Uygunsuzluk Yazısı düzenlenen ürünlerin ithalatına izin verilmez ve uygunsuzluk yazısı özet beyana ve taşıma belgesine iliştirilir.

(3) Gümrük idarelerince, ithalatçının Avrupa Birliği menşeli olarak beyan ettiği A.TR’li ürünler için Uygunluk Yazısı ya da Kapsam Dışı Yazısı aranmaz.

(4) Gümrük idarelerince, Avrupa Birliği’nde serbest dolaşıma giren ürünlere münhasıran ekli aylık değerlendirme cetvelini (Ek-4) düzenleyerek, her ayın ilk on günü içerisinde yetkili kuruluşa gönderilir.

(5) Gümrük idarelerince, bu Tebliğin muafiyetler ve istisnalar başlığı altında düzenlenen maddeler kapsamında yer alan ürünlerin ithalatına doğrudan izin verilir. Geri gelen eşya kapsamında ithal edilen ürün ve ithalatçı firma bilgileri yetkili kuruluşa bildirilir.

Müeyyideler
MADDE 11- (1) Bu Tebliğe aykırı hareket edenler ile yanlış ve yanıltıcı beyanda bulunanlar hakkında, 11/07/2001 tarihli ve 24459 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun; 31/03/2007 tarihli ve 26479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu; 13/10/2005 tarihli ve 25965 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2005/9454 sayılı Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararının ilgili hükümleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

MADDE 12 - (1) İthalatçı, ithal ettiği ürünün ilgili teknik düzenlemesine uygun ve güvenli olmasından, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun hükümlerince sorumludur.

Uygulamaya ilişkin önlemler
MADDE 13- (1) Bu Tebliğde yer alan hususlarla ilgili olarak uygulamaya yönelik önlemleri almaya ve gerekli düzenlemeleri yapmaya Dış Ticaret Müsteşarlığı (Dış Ticarette Standardizasyon Genel Müdürlüğü) yetkilidir.

MADDE 14– (1) Bu Tebliğde yer almayan hususlarda diğer ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
MADDE 15- (1) 31/12/2007 tarihli ve 26743 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2008/9 sayılı “CE” İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimlerine Dair Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük
MADDE 16- (1) Bu Tebliğ 1/1/2009 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme
MADDE 17- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.

2009/9 sayılı DTS Tebliği kapsamında ithalat denetimine tabi tutulan riskli ürün listeleri:

Makinalar
Belirli Gerilim Sınırları Dahilinde Kullanılmak Üzere Tasarlanmış Elektrikli Teçhizat
Elektromanyetik Alan Yaratan ve/veya Bu Alandan Etkilenen Ürünler
Makinalar, LVD ve EMC Yönetmeliklerinin her üçünün de kapsamına girenler
Asansör Güvenlik Aksamları
Basınçlı Ekipmanlar, Basit Basınçlı Kaplar, Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar
Gaz Yakan Cihazlar
Sıcak Su Kazanları
__________________
Zafer Bulam
Gümrük Müşaviri-Eğitmen
0(532) 446 62 44
zbulam@hotmail.com

Non-preferential origin of goods, Customs Tariff and Tariff, Classification of Goods , Value of Goods for Customs Purposes, Inward processing , Customs Warehousing Procedure, Temporary importation, Free Zones, Postal Customs Formalities, Penalties to be charged on operations that result in tax loss

Cevapla
Yeni Konu aç
Seçenekler Arama

ffreply




1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142